100 tys. lat p.n.e. tereny dzisiejszej Ukrainy zamieszkiwały ludy kultury aszelskiej. Znane były jedynie z wykopalisk archeologicznych. 40 tys. lat p.n.e. rozwijała się tutaj kultura mustierska. Na Ukrainie znaleziono wiele pozostałości po ich szałasach. Najbardziej znana jest rekonstrukcja szałasu z kości mamuta znajdująca się w Meziriczi.

W IV i III tysiącleciu p.n.e. na zachód od Dniepru osiedliły się plemiona kultury trypolskiej.

W kolejnych wiekach tereny Ukrainy były zamieszkiwane przez irańskich Scytów. Zajęli oni ziemie od ujścia Donu do ujścia Dunaju w VII w. p.n.e., a napłynęli z Azji Środkowej. Terytoria Ukrainy starożytni nazywali Scytią.

Jednak Scytowie nie utworzyli na całym terytorium jednolitego państwa, z wyjątkiem obszaru nad dolnym Dnieprem i Krymu, gdzie pozostały szczątki ich stolicy, Neapolu Scytyjskiego, oraz kurhany w Stanicy Kostromskiej i Kul Oba.

Równolegle nad Morzem Czarnym pojawili się Grecy. Kultura naszych przodków nalezy również do jednej z najstarszych.

Dominację scytyjską przerwały następne ludy irańskie, tym razem Sarmaci.

W II w. p.n.e. wyparli oni Scytów, czyniąc to na tyle skutecznie, że na przełomie epok nazwę Scytia, zastąpiła nazwa Sarmacja.

Przodkami dzisiejszych Ukraińców byli osiadli nad Bohem, Antowie – jak wszystkie wówczas ludy zdominowane przez Sarmatów i oni nie mieli organizacji państwowej, ani zbytnio rozwiniętej kultury. Sarmatów jako wojowników stać było na wiele: dotarli na Półwysep Iberyjski, jednakże pojawili się nowi najeźdźcy: Goci. Pojawili się na przełomie II i III w. , a ich ojczyste tereny leżały w Skandynawii. Zanim ruszyli na podbój Italii i Hiszpanii, właśnie nad Dnieprem podzielili się na Ostrogotów i Wizygotów. Niebawem jednak musieli uciekać, ponieważ nadciągnęli najsławniejsi chyba najeźdźcy tamtych czasów – Hunowie.

Hunowie zniszczyli państwo Gotów w 375 roku, a 10 lat później dosięgli władcę Antów, niejakiego Boza, którego ukrzyżowali wraz z synami i 70 przedstawicielami arystokracji. Ale ta nawałnica również przeminęła, dając miejsce kolejnej: Awarom z Azji Środkowej.

Najazd ten był istotny: zniknęła wówczas nazwa Antowie, za to pojawiło się na terenach wschodnich nowe określenie: Ros albo Rus. Na Ukrainie pojawiały się jeszcze inne nacje m.in. judaistyczni Chazarowie, Bułgarzy, Połocowie i Pieczyngowie, jednakże zawsze dominowała tu jedna grupa – Słowianie.

[Ziemia halicka]
Halicensis terra

que nigram monedulam coronatam, volantem, aliis extensis, in campo albo portat, sue civitatis et regionis vocabulo congruentem, halka enim in Slavonico vocatur monedula

W VII w. na ziemiach Ukrainy Słowianie podzieleni byli już na wiele plemion. Dominowali Polanie, osiadli nad środkowym Dnieprem. Ich dzieje plemienne zamknęła ostatnia wzmianka z 944r. – potem stali się częścią Rusi Kijowskiej. Drewlanie zamieszkiwali dzisiejsze południowe Polesie: prymitywniejsi i zajmujący trudno dostępne tereny, trwali jeszcze w 1136 r. Wołynianie mieszkali na wschodnim brzegu Bugu, Ulicze między Prutem a Dniestrem, a Tywercy między Dniestrem a Bohem. Nie wszystkie te plemiona miały równy udział w etnogenezie przyszłych Ukraińców – np. Ulicze ulegli szybkiej romanizacji, a Tywercy ustąpili miejsca ludom stepowym.
Ówcześni ludzie mieszkali w szałasach, zbudowanych z gałęzi, a potem w chatach z brewion. Ubierali się w skóry zwierzęce. Jadali mięso i ryby, jednak podstawą wyżywienia była kasza. Modlili się do wielu bóstw, z których naczelnym był Swaróg, jego syn Swarożyc – bogiem słońca, Strybog – wiatrów, Wołos – trzód. Wierzyli także w to, że istnieje całe mnóstwo istot nadprzyrodzonych. Pod koniec dziejów pogaństwa na pierwszy plan wysunął się Perun – bóg piorunów i błyskawic.
Skąd się wzięła Ruś?

Pytanie dotyczy zarówno słowa, jak i państwa. Wiemy, że istniały dwa ośrodki polityczne: Nowogród i Kijów. Wiemy też, że szwedzcy Normanowie, zwani Waregami (wojownikami), docierali Dnieprem, aż do Morza Czarnego. Dwaj członkowie drużyny Ruryka, Askold i Dir, w 858 r. udali się do Kijowa drogą „od Waregów do Greków”. W 860 r. został odparty ich pierwszy atak na Konstantynopol. Prawdopodobnie również w tych latach Wareg Halka założył gród Halicz.
„Powieść lat minionych” powiada, że w 862 roku, Nowogród zwrócił się do księcia Szwecji, Ruryka, z propozycją objęcia tronu i zakończenia bezustannych kłótni. Ruryk przyjął propozycję i rządził w Nowogrodzie aż do swojej śmierci w 879 roku. Sprowadził także swoich braci i drużynę. Właśnie członkowie tej drużyny, Askold i Dir, popłynęli do Kijowa, by uwolnić go od podległości Chazarom. Nazwa Rusi miałaby więc pochodzić od fińskiego słowa Ruotsi , którym określano szwedzkich wojowników.
Powyższa hipoteza, zwana hipotezą normańską, jest przedmiotem zażartej dyskusji naukowej, która od XVIII w. coraz to uzbraja w argumenty którąś ze stron. O politycznym aspekcie sprawy nie ma tu co wspominać, w każdym razie wydaje się, że Ruryk rzeczywiście pochodził ze Szwecji, ale władzę przejął nie tyle na zaproszenie, ile w drodze podboju, podobnie jak to czynili jego pobratymcy w całej Europie. Podobnie Askold i Dir dokonali w Kijowie zbrojnego przewrotu, obalając jakąś władzę, która wcześniej tam funkcjonowała. Drużyna normańska rozpłynęła się niebawem w morzu autochontów, choć tradycja w postaci podwójnego brzmienia imion przetrwała – Ingwar to Igor, Helga to Olga, Waldemar to Włodzimierz.

Kilka funkcjonujących księstw popadło w różne formy zależnośći od najeźdźców. Sytuacja uległa ponownej zmianie w XIV i XV w., wraz ze wzrostem noewj potęgi – Litwy. Wojska litewskie podbijały kolejne obszary (Wołyń w 1340 r.), przyłączając je do Wielkiego Księstwa.

Także Polska anektowała część Księstwa Halicko-Wołyńskiego – Ruś Czerwoną. Na uwolnione obszary napływali uchodźcy z terytoriów Złotej Ordy oraz polscy osadnicy. Na tzw. Dzikich Polach (pomiędzy Dniestrem a Dnieprem) wytworzyła się złożona etnicznie społeczność.

Po unii lubelskiej w 1569 roku cała Ukraina znalazła się w granicach Polski. W tym czasie pojawiła się też nowa siła – Kozacy. Była to zorganizowana na sposób wojskowy i dowodzona przez atamana i starszyzną formacja, gromadząca się na Zaporożu, którą tworzyli zbiegli chłopi i drobna szlachta.

W państwie polsko-litewskim Kozaków uznano za wolną grupę ludności. Ośrodkiem Kozaków była Sicz, ufortyfikowany obóz zakładany na wyspach Dniepru (szczególnie wsławiła się Chortyca) i przenoszony ze względów obronnych. Pomiędzy stymulującą narodziny ukraińskiej świadomości narodowej Kozaczyzną, a robiącymi nieprawdopodobne kariery magnatami doszło niebawem do konfliktu społecznego: źle przyjmowano uzależnianie wolnych chłopów, także próby nadania form organizacyjnych kozactwu (wprowadzenie rejestru).

Dodatkowym czynnikiem budującym napięcie była kościelna unia brzeska, zawarta w 1596 roku, między Kościołem katolickim a częścią władz Cerkwi prawosławnej.

Od 1591 roku zaczęły rozpoczęły się powstania kozackie. Nie zmierzały one jednak jeszcze do oderwania Ukrainy od Rzeczypospolitej. Za czasów, gdy urząd atamana sprawował Petro Konasewicz Sahajdacznyj, Sicz Zaporoska udzieliła Rzeczypospolitej pomocy wojskowej, która odegrała kluczową rolę w zwycięstwie pod Chocimem.

Z racji takiego powodzenia i poparcia, Chmielnicki zaczął tytułować się księciem ruskim i hetmanem.

Doprowadził po raz pierwszy od czasów Rusi do wyodrębnienia się uformowanego organizmu państwowego ze stolicą najpierw w Czechrynie, a potem w Baturynie.

W 1649 roku Chmielnicki zawarł z Rzecząpospolitą ugodę zborowską, ustalającą odrębny status województw kijowskiego, bracławskiego i czernihowskiego: miała tam stacjonować odrębna 40-tysięczna armia, administracja miała być ruska (ukraińska), szlachecka i prawosławna, a unia kościelna zlikwidowana. Żydom i jezuitom zabroniono wstępu na wymienione tereny.

Głównym sojusznikiem nowo powstałej Ukrainy był uzależony od Turcji Krym. Pokój ten nie przetrwał długo – w 1651 roku Chmielnicki poniósł klęskę w bitwie pod Beresteczkiem. W tej sytuacji zwrócił się ku Moskwie, z którą po trwających 1653 roku rokowaniach zawarł ugodę perejasławską w 1654 roku. Umowa przewidywała protektorat cara moskiewskiego nad odrębnym państwem ukraińskim, z samodzielną administracją, armią, skarbem, autokefalią prawosławną oraz stosunkami zagranicznymi (z wyjątkiem kontaktów z Polską i Turcją).

Postanowienia ugody były bardzo niejasne, tak że zaraz po jej podpisaniu okazało się, iż strony miały co innego na myśli. Chmielnicki zaczął szukać nowych sprzymierzeńców, m.in. Szwecji, wroga Rosji. Po jego śmierci w 1657 roku dzieło budowy państwa pozostało niedokończone.

Krótkotrwałym następcą Chmielnickiego został jeden z jego najbliższych współpracowników, Iwan Wyhowskyj. Zmienił on polityczną linię Hetmańszczyzny i zawarł we wrześniu 1658 roku z Rzecząpospolitą unię hadziacką. Było to wydarzenie, które mogło dorównywać rangą unii lubelskiej.

Wedle podpisanej umowy Ukraina, ogłoszona Wielkim Księstwem Ruskim, wchodziła w skład Rzeczypospolitej jako organizm złożony z województw kijowskiego, bracławskiego i czernichowskiego.

Na tym terenie miało nie być unitów, a prawosławie zrównano z katolicyzmem. Unia hadziacka otwierała drogę do trójczłonowej Rzeczypospolitej, na której godle, oprócz Orła i Pogoni, znaleźć się miał także św. Michał Archanioł.

Natychmiast zareagowała na to Moskwa, której wojska w lipcu 1659 roku zaatakowały niedoszłe Wielkie Księstwo Ruskie. Wyhowskyj został obalony, a hetmanem ogłoszono Jurija Chmielnickiego, syna Bohdana, zwolennika Moskwy.

Wszystkie te wydarzenia doprowadziły w efekcie do podziału Ukrainy wzdłuż Dniepru pomiędzy Rzeczypospolitą a Moskwę, umocnionego rozejmem andruszowskim w 1667 roku i traktatem Grzymułtowskiego w 1686 roku.

Największe z powstań kozackich, w latach 1648-1654, przekształciło się w prawdziwą wojnę, do której przystąpiły sąsiednie potęgi: Turcja oraz Moskwa. Na czele powstania stanął Bohdan Chmielnicki, który zadał wojskom Rzeczypospolitej wiele klęsk – pod Żółtymi Wodami, Korsuniem, Piławcami – za każdym razem przyjmowanych entuzjastycznie przez prawosławnych aż po Łuck i Halicz.

Z racji takiego powodzenia i poparcia, Chmielnicki zaczął tytułować się księciem ruskim i hetmanem. Doprowadził po raz pierwszy od czasów Rusi do wyodrębnienia się uformowanego organizmu państwowego ze stolicą najpierw w Czechrynie, a potem w Baturynie.

W 1649 roku Chmielnicki zawarł z Rzecząpospolitą ugodę zborowską, ustalającą odrębny status województw kijowskiego, bracławskiego i czernihowskiego: miała tam stacjonować odrębna 40-tysięczna armia, administracja miała być ruska (ukraińska), szlachecka i prawosławna, a unia kościelna zlikwidowana. Żydom i jezuitom zabroniono wstępu na wymienione tereny.

Głównym sojusznikiem nowo powstałej Ukrainy był uzależony od Turcji Krym. Pokój ten nie przetrwał długo – w 1651 roku Chmielnicki poniósł klęskę w bitwie pod Beresteczkiem.

W tej sytuacji zwrócił się ku Moskwie, z którą po trwających 1653 roku rokowaniach zawarł ugodę perejasławską w 1654 roku.
Umowa przewidywała protektorat cara moskiewskiego nad odrębnym państwem ukraińskim, z samodzielną administracją, armią, skarbem, autokefalią prawosławną oraz stosunkami zagranicznymi (z wyjątkiem kontaktów z Polską i Turcją).

Postanowienia ugody były bardzo niejasne, tak że zaraz po jej podpisaniu okazało się, iż strony miały co innego na myśli. Chmielnicki zaczął szukać nowych sprzymierzeńców, m.in. Szwecji, wroga Rosji. Po jego śmierci w 1657 roku dzieło budowy państwa pozostało niedokończone. Krótkotrwałym następcą Chmielnickiego został jeden z jego najbliższych współpracowników, Iwan Wyhowskyj.

Zmienił on polityczną linię Hetmańszczyzny i zawarł we wrześniu 1658 roku z Rzecząpospolitą unię hadziacką. Było to wydarzenie, które mogło dorównywać rangą unii lubelskiej.

Wedle podpisanej umowy Ukraina, ogłoszona Wielkim Księstwem Ruskim, wchodziła w skład Rzeczypospolitej jako organizm złożony z województw kijowskiego, bracławskiego i czernichowskiego. Na tym terenie miało nie być unitów, a prawosławie zrównano z katolicyzmem.
Unia hadziacka otwierała drogę do trójczłonowej Rzeczypospolitej, na której godle, oprócz Orła i Pogoni, znaleźć się miał także św. Michał Archanioł. Natychmiast zareagowała na to Moskwa, której wojska w lipcu 1659 roku zaatakowały niedoszłe Wielkie Księstwo Ruskie. Wyhowskyj został obalony, a hetmanem ogłoszono Jurija Chmielnickiego, syna Bohdana, zwolennika Moskwy.

Wszystkie te wydarzenia doprowadziły w efekcie do podziału Ukrainy wzdłuż Dniepru pomiędzy Rzeczypospolitą a Moskwę, umocnionego rozejmem andruszowskim w 1667 roku i traktatem Grzymułtowskiego w 1686 roku.

Po odzyskaniu niepodległości, Polska uczyniła ze Stanisławowa stolicą jednego z ważniejszych województw. W mieście powstały duże warsztaty kolejowe, rafineria nafty, fabryka waty i watoliny, fabryka smarów, tkalnia mechaniczna, pracownie kołder, ubrań i obuwia, oraz wytwórnia dywanów perskich i kilimów. Wybudowano elektrownię, oraz suszarnię warzyw i owoców. Bo województwo stanisławowskie to kraj sadów i urodzajnych ziem pszeniczno-buraczanych. Wielcy i możni panowie polscy od piastowskich czasów mieli swe włości niby udzielne księstwa.
Południowa część województwa stanisławowskiego, to góry ze słynną Czarnohorą. To już Huculszczyzna „gdzie szum Prutu, Czeremoszu Hucułom przygrywał”. Stolica Huculszczyzny to Żabie, które liczyło sobie sześć tysięcy mieszkańców i 1500 domów. Był tam sąd, poczta, szpital, hotele, restauracje i huculski teatr. Stanisław Vincenz opisał ten cudowny świat huculski w swojej epopei „Na wysokiej połoninie”. Nad Czeremoszem powstało inne śliczne miasto – Kuty. Kuty to stolica Ormian. Były Kuty głównym punktem handlowym z zagranicą i z krajem. Ormianie mieli swoje filie handlowe we Lwowie, Stanisławowie, Przemyślu i Śniatyniu. Do Węgier i na Bałkany wywozili konie huculskie, bydło, sól, kiełbasy koźle, słynne pokuckie zioła lecznicze. Sami produkowali siodła, ceramikę, wyroby koszykarskie i skórzane i wory do juków. Kuty, Zaleszczyki, Kosów i Śniatyń były najcieplejszymi miastami w dawnej Polsce.
Śniatyń to też miasto powiatowe nad Prutem. Ze względu na urodzajne ziemie, był to powiat wybitnie rolniczy. Ciepły klimat umożliwiał uprawę tytoniu, buraków cukrowych, pszenicy i owoców południowych.

Sokół-polska katolicka organizacja patriotyczna.

Rynek

Pokucie to mała kraina leżąca pomiędzy Wyżyną Podolską a Karpatami, a od południowego-wschodu granicząca z Bukowiną. Z historią naszego kraju związane zostało w XIV wieku.

Wówczas, bezpośrednim sąsiedztwem od południa (w czasach Bogdana z Marmaroszu), była ziemia wołoska ze stolicą w Serecie.
Niedługo potem stolicę wołoską przeniesiono do Suczawy, nieco bardziej oddalonej od naszego terytorium pokuckiego. W roku 1415 na Pokuciu, w Śniatyniu od hospodara wołoskiego Aleksandra przyjął hołd lenny Władysław Jagiełło.

Prawo magdeburskie Śniatyń otrzymał w 1448 roku. Król Zygmunt I nadał miastu prawo organizowania trzech jarmarków w roku. Znana z powiedzonka o wyginięciu szlachty wyprawa Jana Olbrachta na Wołoszczyznę z 1497 roku, nieskuteczne obleganie Suczawy a następnie poniesiona klęska jego wojsk, spowodowało zajęcie części Pokucia przez hospodara Stefana Wielkiego.

Dopiero po bitwie pod Obertynem w 1535 roku nastąpił powrót tej ziemi do Polski. W 1564 roku miasto zostało napadnięte i splądrowane przez oddziały hospodara wołoskiego Aleksandra IV.

W tym też czasie uległ zniszczeniu gościniec i miasto utraciło prawo do pobierania myta. Z tego powodu zostało zwolnione przez króla z podatków do 1572 roku. W tym też czasie przeprowadzona lustracja opisała zamek w Śniatyniu jako zniszczony i pozbawiony opieki ze strony dzierżawców.

Jednocześnie odnotowano istnienie 67 domów w Starym Mieście i 103 w Nowym (w tym 10 żydowskich), 7 rzeźni i karczmy gorzałczanej. Parafia rzymsko-katolicka została założona przed 1568 rokiem. Zamek i fortyfikacje miejskie z przełomu XIV i XV wieku istniały jeszcze w XVIII stuleciu.

Później jeszcze przez wiele lat też nie było tu bezpiecznie. Przebiegał tędy historyczny szlak wołoski ukształtowany przez dogodne, naturalne warunki komunikacyjne, zwany również korytarzem pokuckim. Wiązał on te ziemie i cały nasz kraj z obszarem czarnomorskim. Była to droga handlu, więc również najazdów.

Ta niespokojna granica w zasadzie od początków przynależności tych ziem do Polski, biegła od grzbietu Karpat na północ rzeką Czeremoszem do jego ujścia do Prutu a następnie lądem przez Śniatyn do Dniestru.

Początek XVI wieku to moment, gdy hospodarstwo mołdawskie, dostaje się pod bezpośrednie wpływy Imperium Osmańskiego. Dzięki temu to tutaj, m.in. w Śniatyniu, przebiegała polsko-turecka granica, również w wieku XVII, także wtedy, gdy staczane były bitwy na polach pobliskiego Chocimia.

Śniatyn był polski i nadal tędy biegła granica także po traktacie buczackim. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 roku, gdy z tej części ziem polskich Austria utworzyła Galicję, dotychczasowa granica w Śniatyniu staje się granicą Austrio-Turecką. Ale zaledwie po paru latach Austria przejmuje od Turcji sąsiednią Bukowinę i dotychczasowa granica dzieli już tylko dwie krainy tej samej monarchii. I taka sytuacja trwa aż do I wojny światowej.

Po jej rozpoczęciu na Ukrainie i Galicji Wschodniej, walczą wszyscy ze wszystkimi. Bolszewicy podsuwają się pod Zbrucz i wówczas rodzi się koncepcja styku polsko-rumuńskiego a wojska rumuńskie wmaszerowują aż do Kołomyi.
Po ich wycofaniu Polska przedrozbiorowa granica z Turcją staje się linią oddzielającą nasz kraj od sojuszniczej Rumunii.
Stosunki z tym krajem przez cały okres międzywojenny są bardzo poprawne. Kwitnie współpraca wojskowa, Piłsudski odwiedza Bukareszt, a Pokucie rozwija się jako teren turystyczny.

Istnieje linia kolejowa zbudowana jeszcze za austriackich czasów biegnąca od Lwowa do Czerniowiec przez Śniatyń i łączyła ona dwa kraje, bo Bukowina z Czerniowcami to już Rumunia.

Ale ciekawostką był przejazd z Kołomyi do Zaleszczyk, bo na skutek przesunięcia granicy prowadziła ona nie tylko przez byłą Galicję, ale fragmentem Bukowiny zahaczała o teren ówczesnej Rumunii.

Teren wokół Śniatynia jest lekko pofalowany, ale niczym niewyróżniający się. Aż dziwne, że los wybrał prostą ścieżkę dla długotrwałej granicy dzielącej tak różnorodne światy.

Na normalnych polach rosnące buraki i kukurydza wcale nie świadczą o tym, że prostą ścieżką wśród działek, zaledwie kilka kilometrów od centrum miasta przebiegała w zasadzie nie zmieniająca się linia graniczna od podboju tych ziem przez Kazimierza Wielkiego aż do II wojny światowej.

W 39 roku zaczął się tu taniec historii, o którym śmiało można powiedzieć . .kołomyjka..
We wrześniu stanęli tutaj krasnoarmiejcy pilnując ojczyzny proletariatu. Szosa zaleszczycka to umowne pojęcie rozsławione przez komunistyczną propagandę. Zaleszczyki zostały zajęte w ciągu paru pierwszych godzin 17 września.

Więcej grup wojskowych i cywilów zdołało przedrzeć się przez leżący bardziej na zachód Śniatyń. Najwięcej zaś, w tym również rząd, przeszło do Rumunii poprzez most na Czeremoszu w miejscowości Kuty, leżących jeszcze bliżej zachodu.

Pakt Ribbentrop – Mołotow odcisnął swą moc i na tym miejscu. Sowieci opanowali w 1940 roku Besarabię północną i Bukowinę z Czerniowcami, więc granica w Śniatyniu ponownie zanikła.

W 1941r. weszli Niemcy, tworząc tutaj Generalną Gubernię, a po drugiej stronie Śniatynia powrócili Rumuni, więc ponownie otworzono tę samą granicę. W 1944 Armia Czerwona znów zaprowadziła sowieckie rządy i na dawnej granicy już nie bieliły się słupki dobiegające następnie do Dniestru.

Za to dawna granica wyznaczała zasięg obwodu, zasięg administracyjnych terenów nowego gospodarza. Granica ze stosownymi tablicami informuje o .województwie. Iwanofrankowskim i Czerniowieckim. Sowieci w wielu przypadkach dawne przebiegi administracyjnych granic zachowali, akceptując je w swoim państwie.

Tereblestie – wioska leżąca na południe od Czerniowców w powiecie Hlyboka nad rzeką Molnicą (lewy dopływ Seretu) Jak podaje Słownik Geograficzny katolicy w liczbie 649 należeli do parafii w Serecie (obecnie miasto w Rumunii na granicy z Ukrainą)

Nazwisko przybierało różne postaci w zależności od regionów, dokąd przodkowie zawędrowali.
Z nazwiskiem podobnie brzmiącym- Halkiewicz, Hulkiewicz- związany jest herb Łuk.

Pominąłem jednak we wstępnych poszukiwaniach rody związane z herbem Łuk ponieważ mają one prawdopodobnie pochodzenie tatarskie, a w przekazach rodzinnych o tym mowy nie było.

Halkiewicze herbu Łuk. Zapisani do zaciągu barańskiego, a więc przybysze z Krymu. Protoplastą ich był żyjący koło roku 1480-go Halko, ojciec Iwaszka i Zorki, zamężnej Oliszkowej Kieńkiewiczowej. Synem Iwaszka, zmarłego w roku 1524-ym, był Kyrman, zapisany w popisie roku 1528-go. Na tem urywają się wiadomości o muślimach Halkiewiczach. Widocznie przyjęli chrzest jeszcze w XVI-ym wieku i dlatego w lustracji Kierdeja już nie figurują. wywiedli się ze szlachectwa w roku 1862-im przed deputacją wywodową mińską z herbem Łuk. (Źródło: Herbarz rodzin tatarskich w Polsce, Stanisław Dziadulewicz)

Dziś trudno jest mi z pełną stanowczością powiedzieć, z którym z rodów o trzonie nazwiska Halka, Halke jestem spokrewniony, a z którym zaś nie. Swoje poszukiwania ograniczyłem wstępnie do rodów herbu Szaława.

Na terenach Rusi Kijowskiej i Halickiej nazwisko mogło brzmieć Halka, Halkiew, Halko, Galkiew. Zaś na terenach Litwy Galkus. Halke podążający na zachód nie poprzez Ruś, ale poprzez kraje skandynawskie- ku krajom anglosaskim- mogli przybrać formę nazwiska Halkier.
Nie znam jeszcze drzewa genealogicznego- trudno więc powiedzieć z całkowita pewnością, z której gałęzi rodowej jestem.
Movie Name : Tangawali (1955)
Singer : Hemant Kumar, Lata Mangeshkar
Music Director : Salil Chowdhury
Lyrics : Prem Dhawan
l: halake halake chalo saa.Nvare
pyaar ke mast havaa_o.n me
dil ko ye Dar hai.n pehalaa safar hai.n
in alabelii raaho.n me

h: halake halake chalaa naa jaa_e
pyaar ke mast havaa_o.n me
jab tak hai.n dam chalo chale ham
Daal ke baahe.n baaho.n me \threedots

l: ba.Dane lagii dil ki dha.Dakan
Dol rahaa kyo.n meraa tan man haay meraa tan man
h: tu hii baata chain kahaa.N jab laagii lagan
dil bhii hai teraa jaa.N bhii hai terii
jab se basii ho nigaaho.n me \threedots

h: tu ma.nzil mai raahii teraa
tere binaa kyaa jiinaa meraa kyaa jiinaa meraa
l: TuuTe kabhii naa chhuTe kabhii ye saath piyaa
pyaar kii kasam sa.ng rahe.nge ham
niil gagan kii chhaa.Nv me \threedots

Grzegorz Jan Halkiew wraz z bratankiem przyrodnim Oskarem Jakubem- na tropach historii rodu.

Szaława- Salava

W niebieskim polu duży złoty pierścień, w środku trzy złote krzyże, na hełmie uzbrojona ręka. Pieczętują się nim: Alkiewicz, Halka, Jakuszewski wojew. Bracławskie, Prusy 1600. Kuczyński wojew. Ruskie 1464, Ledóchowski Wołyń 1400 są gałęzią Halki i używają tego przydomku, otrzymali w roku 1800 austriacki tytuł hrabiowski. Łebiński, Prusy 1670, także Lebiński; są gałęzią Halki i używają przydomka Halka, Halk. Łopata, wojew. Ruskie 1630. Nawrotyński. Romanowski, wojew. Lwowskie 1454, jednego pochodzenia ze Swirskimi. Skoryna. Strzyż. Swirski, wojew. Ruskie, ziemia hełmska, Kujawy 1454, są gałęzią Halka, jednego pochodzenia z Ledóchowskimi, z Strzyżami i Romanowskimi.
(Źródło: Zbigniew Leszczyc , Herby Szlachty Polskiej, Faksymile pierwodruku, Ossolineum 1995)

Historia

Protoplastą rodu jest mityczny rycerz Halka, towarzysz księcia Ruryka, najeźdźcy i zarazem twórcy państwa Kijowskiego ((Waregowie – 862 r.)
Rycerz ten założył gród na gołogórzu, które to dało nazwę rodowi -z ruskiego „halica/galica”- oznacza „gołogórze, bezleśne wzgórze”.

Potomek Warega, nie znany z imienia kolejny rycerz Halka, krewny księcia kijowskiego Włodzimierza Wielkiego (twórcy potęgi Rusi Kijowskiej), w roku 975 wysłany został do Konstantynopola, aby tam rozeznać się, czy religia chrześcijańska może być przydatna w budowaniu potęgi Rusi.
Misja rycerza w szerzeniu chrześcijaństwa na Rusi, mimo wielu przeciwności, powiodła się i książę Włodzimierz Wielki w latach 988-989 przyjął z Bizancjum chrześcijaństwo jako religię państwową (Chrzest Rusi).

Za waleczność i postawę wierną Bogu książę Włodzimierz nadał mu herb z trzema krzyżami w tarczy pod nazwą „Szaława”, jako znamię wyróżniające Halkę spośród pogańskich rycerzy. W herbie, w złotym kole na błękitnym polu, widnieją ułożone w trójkąt trzy złote krzyże; nad tarczą hełm i wzniesiona ręka z mieczem.

Halka v. Halko h. Szaława. Dawna ruska rodzina, od której między innymi wywodzą się Ledóchowscy. Sienko podpisał Konfederację szlachty czerwonoruskiej 1464 r. Stanisław otrzymał konsens królewski na wykuop wsi Łowicza 1515. (Metr. Kor.) Rafał, dziedzic dóbr Mitolin 1558 r. (Conv.Piotrk.) Stanisław, dziedzic Olszanicy i Nowosielce, w pow. Lwowskim 1578r. (Księgi poborowe). Florian-Antoni , pisarz grodzki oszmiański, ożeniony z Anną Wojno, starościanką dzisneńską 1754 r. Józej, syn Krzysztofa, sprzedał 1779 r. dobra Hrynkowszczyzna, w pow. Oszmiańskim. Mikołaj, syn Józefa, krajczy oszmiański 1781-1794 r. Grzegorz, Nicetes i Andrzej, synowie Eliasza, wnukowie Jana, wylegitymowani w Galicji 1809 r. Józef-Wiktor zapisany do ksiąg szlachty gub. Wileńskiej 1800 r. Florian, syn Tadeusza, deputat sądów pow. Święciańskiego 1840 r.
( Seweryn Uruski, Rodzina- Herbarz Szlachty Polskiej, Warszawa, Sład Główny Księgarnia Gebethnera i Wolffa, 1908.)

Halka, h. Szaława, dóm starożytny na Rusi, którego przodek Piotr hetmanił wojsku ruskiemu do Polski w roku 1300.
Rafał Halka z Romanowa, pochowany we Lwowie r. 1571; Stanisław, ostatni z tego domu w kościele O.O Dominikanów roku 1600.
( Hipolit Stupnicki, Herbarz Polski, Oksza, Wrocław 1998)

Halka h.Saława na Rusi. Piotr Halka hetman wojska Ruskiego, z Rosją wpadłszy do Polski, Sandomierski kraj spustoszyli, i w Kończynie zamek drewniany spalili: zebrali się na nich Sandomierzanie, u Lublina z niemi się potkali , i lubo naszych daleko mniej było, Rusi więcej, bo i Litwę i Tatarów na pomoc sobie zwabili, przecież ich porazili, drugich którzy salwując życie, do Lublina byli uciekli, gdy Polacy oblegli, tak ich głodem wymorzyli, że się poddać musieli, działo się to w roku 1300. Biel. Fol. 205. Rafał Halka z Romanowa pochowany we Lwowie 1571. Stanisław ostatni z tej familii w kościele O.O Dominikanów złożony po śmierci 1600, jako Okolski pisze, atoli dom Świrskich , że się z Romanowa pisze, tak jak i Alkowie, znać że jednęż dzielnicę z niemi mają. Halko Alexander 1700 w Litwie.
(Kasper Ciesielski, Herbarz Polski, Lipsk, Nakładem i Drukiem Breitkopfa i Hertela, 1839)

Chalkowski h,Szaława. Byli na Białej Rusi, pisano ich także Halkowski; pochodzą od dawnej rodziny Halka v. Halko, byli tedy jednego pochodzenia z Ledóchowskimi. Jan z wojew. Mścisławskiem podpisał elekcję 1632r.
(Seweryn Uruski, Rodzina- Herbarz Szlachty Polskiej, Warszawa, Sład Główny Księgarnia Gebethnera i Wolffa, 1908)

Alkiewicz h.Szaława Z Litwy przenieśli się do Wielkopolski, z nich Aleksander, dziedzic dóbr Kościanki w wojew. Poznańskiem 1714 r. Franciszek Ksawery, kapitan wojsk pruskich, wziąwszy dymisję, osiedli się w Wielkopolsce i nabył majątki Neudorf, Oseht i Eichberg; zostawił ośmiu synów, którzy prawie wszyscy służyli w wojsku pruskiem; z tej familii Franciszek Aleksander, oficer dragonów pruskich 1831r.
(Seweryn Uruski, Rodzina- Herbarz Szlachty Polskiej, Warszawa, Sład Główny Księgarnia Gebethnera i Wolffa, 1908)

Mieczysław Halke Ledóchowski (ur. 29 października 1822, zm. 22 lipca 1902) – prymas Polski, wygnany z Gniezna i Polski przez rząd pruski, począwszy od 1892 roku przez 10 lat pełnił urząd prefekta Kongregacji Rozkrzewiania Wiary.

 Zjazd rodzinny Podkowa Leśna 2004

Album

Włodzimierz Halkiew, syn pradziadka Grzegorza, brat dziadka Stefana.

 Kapral pilot Józef Halkiew (syn Włodzimierza) Dywizjon Myśliwski „Ziemi Czerwińskiej” 309

 Dziadek Stefan Halkiew i babcia Maria

 Ojciec Edward Halkiew

 Moi Rodzice: Edward Halkiew i Aniela z d. Skurczyńska (herb Jastrzębiec)

Na tropach historii- Lublin 2005 

Drzewo