[Ziemia halicka]
Halicensis terra

que nigram monedulam coronatam, volantem, aliis extensis, in campo albo portat, sue civitatis et regionis vocabulo congruentem, halka enim in Slavonico vocatur monedula

W VII w. na ziemiach Ukrainy Słowianie podzieleni byli już na wiele plemion. Dominowali Polanie, osiadli nad środkowym Dnieprem. Ich dzieje plemienne zamknęła ostatnia wzmianka z 944r. – potem stali się częścią Rusi Kijowskiej. Drewlanie zamieszkiwali dzisiejsze południowe Polesie: prymitywniejsi i zajmujący trudno dostępne tereny, trwali jeszcze w 1136 r. Wołynianie mieszkali na wschodnim brzegu Bugu, Ulicze między Prutem a Dniestrem, a Tywercy między Dniestrem a Bohem. Nie wszystkie te plemiona miały równy udział w etnogenezie przyszłych Ukraińców – np. Ulicze ulegli szybkiej romanizacji, a Tywercy ustąpili miejsca ludom stepowym.
Ówcześni ludzie mieszkali w szałasach, zbudowanych z gałęzi, a potem w chatach z brewion. Ubierali się w skóry zwierzęce. Jadali mięso i ryby, jednak podstawą wyżywienia była kasza. Modlili się do wielu bóstw, z których naczelnym był Swaróg, jego syn Swarożyc – bogiem słońca, Strybog – wiatrów, Wołos – trzód. Wierzyli także w to, że istnieje całe mnóstwo istot nadprzyrodzonych. Pod koniec dziejów pogaństwa na pierwszy plan wysunął się Perun – bóg piorunów i błyskawic.
Skąd się wzięła Ruś?

Pytanie dotyczy zarówno słowa, jak i państwa. Wiemy, że istniały dwa ośrodki polityczne: Nowogród i Kijów. Wiemy też, że szwedzcy Normanowie, zwani Waregami (wojownikami), docierali Dnieprem, aż do Morza Czarnego. Dwaj członkowie drużyny Ruryka, Askold i Dir, w 858 r. udali się do Kijowa drogą „od Waregów do Greków”. W 860 r. został odparty ich pierwszy atak na Konstantynopol. Prawdopodobnie również w tych latach Wareg Halka założył gród Halicz.
„Powieść lat minionych” powiada, że w 862 roku, Nowogród zwrócił się do księcia Szwecji, Ruryka, z propozycją objęcia tronu i zakończenia bezustannych kłótni. Ruryk przyjął propozycję i rządził w Nowogrodzie aż do swojej śmierci w 879 roku. Sprowadził także swoich braci i drużynę. Właśnie członkowie tej drużyny, Askold i Dir, popłynęli do Kijowa, by uwolnić go od podległości Chazarom. Nazwa Rusi miałaby więc pochodzić od fińskiego słowa Ruotsi , którym określano szwedzkich wojowników.
Powyższa hipoteza, zwana hipotezą normańską, jest przedmiotem zażartej dyskusji naukowej, która od XVIII w. coraz to uzbraja w argumenty którąś ze stron. O politycznym aspekcie sprawy nie ma tu co wspominać, w każdym razie wydaje się, że Ruryk rzeczywiście pochodził ze Szwecji, ale władzę przejął nie tyle na zaproszenie, ile w drodze podboju, podobnie jak to czynili jego pobratymcy w całej Europie. Podobnie Askold i Dir dokonali w Kijowie zbrojnego przewrotu, obalając jakąś władzę, która wcześniej tam funkcjonowała. Drużyna normańska rozpłynęła się niebawem w morzu autochontów, choć tradycja w postaci podwójnego brzmienia imion przetrwała – Ingwar to Igor, Helga to Olga, Waldemar to Włodzimierz.